Οικομονία βάσει πόρων

Ανθρώπινος παράγοντας

Ο κόσμος σήμερα, διοικείται και καθορίζεται από ανεπαρκείς πολιτικούς, από μία οικονομία που βασίζεται στη σπανιότητα των πόρων και γενικά από ένα σύστημα απαρχαιωμένων αξιών. Για να μεταβούμε σε μια νέα, πιο ανθρώπινη κοινωνία, απαιτείται ένα μεγάλο άλμα τόσο στη σκέψη όσο και στη δράση. Η εμπειρία μας διδάσκει ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά μπορεί να διαμορφωθεί, τόσο προς την κατεύθυνση μιας δημιουργικής δράσης όσο και προς στην αντίθετη κατεύθυνση, μιας καταστροφικής δραστηριότητας.

Ανθρώπινες δυνατότητες

Ο στόχος μας: Η χρήση της τεχνολογίας και των φυσικών πόρων για τη λύση των προβλημάτων και το όφελος όλων των ανθρώπων στον πλανήτη, καθώς και ένα νέο σύστημα αξιών που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες αυτής της νέας κατεύθυνσης. Αυτό, σε συνδυασμό με τη μόρφωση και την παιδεία για το πώς οι μεταξύ μας σχέσεις θα είναι πιο ουσιαστικές, θα μπορούσε να ελαχιστοποιήσει την πίεση και το στρες και να μας επιτρέψει να ανακαλύψουμε και να αναπτύξουμε τις πραγματικές μας ικανότητες.

Όσο μια οικονομία βασισμένη στους φυσικούς πόρους θα μεγαλώνει, θα εξαλειφθεί και η ανάγκη για επαγγέλματα όπως οι δικηγόροι, τραπεζίτες, ασφαλιστές, προσωπικό marketing και διαφήμισης, πωλητές, μεσίτες και μια σειρά από άλλα επαγγέλματα που αποτελούν σπατάλη της ανθρώπινης ευφυίας. Μεγάλες ποσότητες ενέργειας μπορούν να εξοικονομηθούν περιορίζοντας την υπερπαραγωγή ορισμένων προϊόντων. Στην πραγματικότητα αρκούν μόνο κάποια προϊόντα πολύ υψηλής ποιότητας για να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες ολόκληρου του πληθυσμού, αντί για εκατοντάδες παρόμοια προϊόντα διαφορετικών εταιρειών.

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σήμερα δεν μπορούν να λυθούν με πολιτικούς ή χρηματοοικονομικούς τρόπους, για το λόγο ότι από τη φύση τους είναι τεχνικά. Μπορεί να μην υπάρχουν τα απαραίτητα χρήματα για τις απαιτούμενες αλλαγές, υπάρχουν όμως οι απαραίτητοι πόροι και με το παραπάνω. Αυτός είναι και ο λόγος που το Venus Project υποστηρίζει μία μετάβαση από την κοινωνία (οικονομία) που βασίζεται στο χρήμα, σε μια παγκόσμια κοινωνία (οικονομία) βασισμένη στους φυσικούς πόρους. 

  • Επιστημονική μέθοδος

    Ο τρόπος που σκεφτόμαστε μας βοηθά να επιλέξουμε ανάμεσα σε πρότυπα, ιδέες, σκέψεις, έννοιες, υποθέσεις και θεωρίες. Να αποφασίσουμε τι είναι σωστό και τι λάθος. Επίσης, θα πρέπει να μας βοηθά να επιλέξουμε τον κατάλληλο τρόπο δράσης που θα οδηγεί σ' ένα όσο το δυνατόν πιο προβλέψιμο αποτέλεσμα και να μας επιτρέπει να απορρίπτουμε ιδέες που δεν αντιστοιχούν σε αντικειμενικά δεδομένα.

    Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν διάφορους τρόπους σκέψης, όπως την επίκληση στην αρχή, τη διαίσθηση, τη φιλοσοφική και λογική σκέψη. Όλοι οι παραπάνω αλλά και άλλοι τρόποι σκέψης μπορεί να είναι χρήσιμοι όταν έρχονται με δημιουργικές ιδέες, αλλά δεν θα έπρεπε να στηριζόμαστε αποκλειστικά σ' αυτούς για να κάνουμε την τελική μας επιλογή. Οι περισσότερες νέες ιδέες είναι πραγματικά χρήσιμες όταν αυτές ανταποκρίνονται στα αντικειμενικά δεδομένα.

    Η τεράστια πρόοδος της επιστήμης και τα τεχνολογικά θαύματα της εποχής μας, έγιναν πραγματικότητα επειδή οι άνθρωποι δοκίμασαν τις ιδέες τους με βάση τα αντικειμενικά δεδομένα. Αυτό που κάνει τη μεγάλη διαφορά είναι η συνεπής στάση κάποιων ανθρώπων ότι όλη η γνώση χρειάζεται να περάσει τη δοκιμασία του ελέγχου. Μερικές φορές αυτό μπορεί να σημαίνει έλεγχο και δοκιμασία, ενώ κάποιες άλλες φορές μπορεί να σημαίνει ότι πρέπει να δούμε αυτό που είναι μπροστά στα μάτια μας εδώ και χρόνια.

    Επιστήμη και επιστημονική μέθοδος

    Η επιστήμη είναι μια συνεχής διαδικασία η οποία δημιουργεί και οργανώνει τη γνώση σε ερμηνείες και προβλέψεις για τον κόσμο μας, οι οποίες είναι πειραματικά δοκιμασμένες. Η χρήση της επιστήμης είναι που έκανε πραγματικότητα την τεράστια τεχνολογική πρόοδο της οποίας είμαστε μάρτυρες από την εποχή της βιομηχανικής επανάστασης. Από τη στιγμή που γνωρίζαμε ότι όσα ανακαλύψαμε ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα και εφαρμόζοντας όσα είχαμε επιβεβαιώσει πειραματικά, το βιοτικό επίπεδο της ανθρωπότητας βελτιώθηκε κατακόρυφα. Η μέθοδος που εφαρμόζει η επιστήμη για να επιλύει προβλήματα και να οδηγείται σε ασφαλή συμπεράσματα, ονομάζεται "Επιστημονική μέθοδος".

    Η επιστημονική μέθοδος αποτελείται από τεχνικές παρατήρησης και διερεύνησης των φαινομένων, καθώς και δημιουργία νέων γνώσεων. Η έρευνα βασίζεται σε εμπειρικά ή μετρήσιμα στοιχεία που υπόκεινται σε επαγωγικό συλλογισμό. Παρά το γεγονός ότι, σε ορισμένους, αυτό μπορεί να ακούγεται περίπλοκο ή ακόμη και απωθητικό, η διαρκής διαδικασία της επιστημονικής μεθόδου είναι ισχυρή και ειλικρινής.

    Η επιστημονική μέθοδος ως μία διαρκής διαδικασία

    Οι άθρωποι έχουν περιέργεια και έφεση στην παρατήρηση των φυσικών φαινομένων. Με βάση αυτές τις παρατηρήσεις, ενδιαφέροντα ερωτήματα μπορούν να γεννηθούν στο μυαλό κάποιου. Η απάντηση που θα προκύψει έπειτα από την έρευνα, μπορεί να εξαρτάται από διάφορες υποθέσεις. Αναπτύσσουμε πειραματικά μοντέλα για κάθε μία από τις υποθέσεις και βάζουμε τα μοντέλα για δοκιμή. Τα αποτελέσματα αυτών των δοκιμών συγκρίνονται με τις προσδοκίες των υποθέσεων. Αν δεν ταιριάζουν, απαιτείται περαιτέρω έρευνα, οι υποθέσεις αλλάζουν και γίνονται νέες δοκιμές. Η διαδικασία συνεχίζεται μέχρι να προκύψουν επαρκή στοιχεία για την ανάπτυξη μιας γενικής θεωρίας. Έτσι, με αυτή τη διαδικασία, γνωρίζουμε τι είναι σωστό και τι είναι λάθος. Όλα τα σύγχρονα τεχνολογικά θαύματα είναι αποτέλεσμα της εφαρμογής της επιστημονικής μεθόδου πάνω σε συγκεκριμένα τεχνικά προβλήματα. Θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε την ίδια μέθοδο προκειμένου να βρούμε τις αιτίες πολλών προβλημάτων που διαμορφώνουν την ανθρώπινη συμπεριφορά.

    Ανθρώπινη συμπεριφορά

    Η αντίληψη ότι οι άνθρωποι λειτουργούν σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες και νόμους, έχει διαψευστεί επανειλημμένα κατά τη διάρκεια της ιστορίας. Οι φιλοσοφίες του παρελθόντος μας λένε ότι έχουμε ελεύθερη βούληση και πως οι εσωτερικοί μας παράγοντες είναι αυτοί που ουσιαστικά μας κατατάσσουν σε καλούς ή κακούς ανθρώπους. Υπάρχει επίσης μα πολύ προβεβλημένη αντίληψη ότι οι άνθρωποι δεν είναι δυνατόν να αλλάξουν. Όλες αυτές οι αντιλήψεις όμως, δεν έχουν δοκιμαστεί ποτέ πειραματικά στο παρελθόν, επομένως δεν θα ήταν σοφό να συμπεράνουμε ότι είναι και σωστές. Μόνο αν βάλουμε αυτές τις υποθέσεις για δοκιμή, θα μπορούσαμε να ανακαλύψουμε τις πραγματικές βασικές αιτίες πολλών πράξεων που θεωρούνται επιβλαβείς για την κοινωνία μας.

    Η απληστία, ο φθόνος, η μισαλλοδοξία, η ζήλια, η επιθετικότητα και η προκατάληψη, είναι μόνο ένα μικρό μέρος μιας σειράς συμπεριφορών που θεωρούνται βλαβερές για την κοινωνία, αλλά οι επιστήμονες δεν έχουν ποτέ ερευνήσει πραγματικά ποιες μπορεί να είναι οι ριζικές αιτίες αυτών των συμπεριφορών. Οι κοινωνιολόγοι και οι ψυχολόγοι εξακολουθούν να εφευρίσκουν νέες ερμηνείες χωρίς να λαμβάνουν υπ' όψη τους το μέγεθος της επιρροής του περιβάλλοντος στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Για να μπορέσουμε ν' ανακαλύψουμε τι είναι αυτό που προκαλεί συγκεκριμένες συμπεριφορές στους ανθρώπους κάτω από διαφορετικές συνθήκες, θα πρέπει να εφαρμόσουμε την επιστημονική μέθοδο.

    Εντοπισμός κοινωνικών προβλημάτων

    Για να βρούμε τις ριζικές αιτίες που προκαλούν ανεπιθύμητες συμπεριφορές, θα πρέπει να ερευνήσουμε τους περιβαλλοντικούς παράγοντες που επιδρούν στην ανθρώπινη συμπεριφορά. Οι άνθρωποι έχουν μια σειρά από φυσικές και ψυχολογικές ανάγκες που θέλουν να εκπληρώσουν. Τα χρήματα είναι απλά ένας περιορισμός ανάμεσα σ' αυτά που οι άνθρωποι χρειάζονται ή θέλουν και σ' εκείνα που έχουν τη δυνατότητα ν' αγοράσουν. Η σημερινή κοινωνική μας δομή λειτουργεί με βάση την αρχή της σπανιότητας (έλλειψης) και τα χρήματα είναι απαραίτητα ως μέσο συναλλαγής. Αυτό δημιουργεί τη βάση πολλών κοινωνικών προβλημάτων καθώς οι άνθρωποι έχουν διαφορετικές φυσικές και ψυχικές ανάγκες αλλά για την εκπλήρωσή τους ουσιαστικά αποφασίζει η αγοραστική τους δύναμη.

    Η σημερινή κοινωνία έχει πρόσβαση σε προηγμένη τεχνολογία που θα μπορούσε να παρέχει ένα υψηλό επίπεδο ζωής για όλους. Δημιουργώντας αφθονία προϊόντων και υπηρεσιών και ένα αυτοματοποιημένο σύστημα διανομής, θα μπορούσε να υπάρχει παροχή για τις ανάγκες όλων και έτσι να εξαλείψουμε τα περισσότερα προβλήματα. Σε μια κοινωνία όπου τα αγαθά και οι υπηρεσίες θα είναι διαθέσιμα για ολόκληρο τον πληθυσμό, χωρίς τη χρήση χρημάτων, η ιδιοκτησία θα γινόταν ένα βάρος που θα μπορούσε να ξεπεραστεί. Αυτό θα το αποκαλούσαμε μια "Παγκόσμια στρατηγική διαχείριση των πόρων" με την εφαρμογή των σύγχρονων επιστημονικών και τεχνολογικών πλεονεκτημάτων. Μια τέτοια αντίληψη θα μπορούσε να αποτελέσει κίνητρο προς την κατεύθυνση της επίλυσης των προβλημάτων.

    Η εφαρμογή της επιστημονικής μεθόδου για την επίλυση των παγκόσμιων κοινωνικών προβλημάτων, θα χρειαστεί επίσης δράσεις οι οποίες σήμερα θεωρούνται από πολλούς αδιανόητες. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε "ένα", ανεξάρτητα από τη φυλή, τις πεποιθήσεις ή την εθνικότητα. Χρειάζεται να βάλουμε ως προτεραιότητα την ανθρώπινη και την περιβαλλοντική ευημερία. Διαφορετικά, θα προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε τα σημερινά προβλήματα με τις ίδιες απαρχαιωμένες μεθόδους και τον ίδιο τρόπο σκέψης που τα δημιούργησε.

  • Αξίες

    Οι έρευνες δείχνουν πως η συμπεριφορά μας καθορίζεται, σε μεγάλο ποσοστό, από το περιβάλλον στο οποίο ζούμε. Η αλλαγή του περιβάλλοντος επιδρά επίσης και στην αλλαγή της συμπεριφοράς μας, σε βάθος χρόνου. Οι άνθρωποι που παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε συγκεκριμένο περιβάλλον, θα αφομοιώσουν περισσότερα από το περιβάλλον αυτό και με την πάροδο του χρόνου θα συμπεριφέρονται περισσότερο σύμφωνα με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έζησαν.

    Οι αξίες που επικρατούν στην κοινωνία μας έχουν κληρονομηθεί από τις προηγούμενες γενιές, αλλά το περιβάλλον στο οποίο ζούμε είναι πλέον πολύ διαφορετικό. Ο ηλεκτρισμός, η εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας, το Internet, κ.ά, έχουν επιφέρει μεγάλες αλλαγές. Παρ' όλα αυτά, πολλοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι προσκολλημένοι στις αξίες του παρελθόντος έστω και αν οι αξίες αυτές δεν προσδίδουν πλέον κάτι θετικό. Χρειαζόμαστε ένα σύστημα αξιών που θα ανταποκρίνεται στη φυσική πραγματικότητα και επίσης θα μας διευκολύνει να αναπτύξουμε έναν πιο προηγμένο πολιτισμό.

    Προσδιορισμός αξιών

    Οι αξίες μας καθορίζονται κυρίως από την κουλτούρα μέσα στην οποία ζούμε. Πολλές χώρες προσφέρουν διαφορετικά επίπεδα διαβίωσης, ανάλογα με τους πόρους που διαχειρίζονται και απαιτούν τόσο από τους πολίτες όσο και από τους επισκέπτες να συμμορφώνονται με τους κανόνες τους. Αυτά που μπορεί να θεωρούνται συνηθισμένα σε κάποιες κουλτούρες, σε κάποιες άλλες μπορεί να θεωρούνται ακραία και ανεπιθύμητα. Η θανατική ποινή εφαρμόζεται ακόμα σε πολλές χώρες σήμερα, ενώ σε κάποιες άλλες αυτό το αναποτελεσματικό μέτρο έχει ξεπεραστεί.

    Επίσης, οι αξίες καθορίζονται από τον τρόπο που διοικούνται οι άνθρωποι και από τις μεθόδους διαχείρισης των πόρων σε κάποια συγκεκριμένη χώρα. Ολοκληρωτικά καθεστώτα συχνά χρησιμοποιούν θεοκρατικές μεθόδους κατήχησης, προκειμένου να πείσουν τον κόσμο ότι η καθεστηκυία τάξη δουλεύει για το συμφέρον τους. Οι "δημοκρατίες", από την άλλη μεριά, εφαρμόζουν μεθόδους χειραγώγησης προκειμένου να πείσουν τους πληθυσμούς τους να πιστεύουν ότι ο καθένας, ατομικά, έχει μια πλειάδα επιλογών. Στην πραγματικότητα όμως, η υποτιθέμενη "πλειάδα επιλογών" είναι εξαιρετικά περιορισμένη αν σκεφτούμε τι θα μπορούσαμε να καταφέρουμε στην περίπτωση που η ανθρωπότητα έκανε έξυπνη χρήση της επιστήμης και της τεχνολογίας.

    Στις μέρες μας μπορούμε να δούμε ότι οι αξίες που επικρατούν, σε όλες τις κουλτούρες, έχουν κληρονομηθεί από τις προηγούμενες γενιές και σε ορισμένο βαθμό είναι επιβλαβείς όταν βρίσκουν εφαρμογή στις σύγχρονες κοινωνίες. Για παράδειγμα, η απαγόρευση της αντισύλληψης λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων, θα μπορούσε να έχει καταστροφικές συνέπειες για έναν πληθυσμό που απειλείται με επιδημία αφροδίσιων νοσημάτων. Για να μεταβούμε σε ένα ασφαλέστερο μέλλον απαιτείται ο σχεδιασμός ενός περιβάλλοντος που διευκολύνει την κοινωνική μας ανάπτυξη.

    Σχεδιάζοντας το ιδανικό περιβάλλον

    Οι παλιές αξίες που έχουν ενσωματωθεί στην κοινωνική μας δομή από τις προηγούμενες γενιές, είχαν δημιουργηθεί σ' ένα εχθρικό περιβάλλον που βασιζόταν στη στέρηση (σπανιότητα). Σήμερα, αν και ζούμε σ' ένα πολύ διαφορετικό περιβάλλον, βασιζόμαστε σ' ένα ξεπερασμένο σύστημα αξιών το οποίο προκαλεί τα προβλήματα που βιώνουμε στην καθημερινότητά μας. Προκειμένου να ξεπεράσουμε αυτό το στοιχειώδες επίπεδο στην εξέλιξή μας, χρειάζεται να σχεδιάσουμε ένα περιβάλλον που θα ενισχύει τη συνεχή "ενημέρωση" του συστήματος αξιών.

    Σε μια οικονομία βασισμένη στους πόρους, η βασική εστίαση είναι στον άνθρωπο και στο περιβάλλον. Η παροχή του υψηλότερου επιπέδου διαβίωσης για όλους τους ανθρώπους στη Γη και η αποκατάσταση, η διατήρηση και ο εμπλουτισμός του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν, απαιτεί τη χρήση της επιστήμης και της τεχνολογίας αλλά απαιτεί επίσης και τη μέγιστη αποτελεσματικότητα σε όλα τα θέματα.

    Διάφορα σημεία πρόσβασης που φροντίζουν για τις ανάγκες των ανθρώπων, προσφέροντας όλα τα απαραίτητα αγαθά και υπηρεσίες χωρίς χρέωση. Αυτοματοποιμένα συστήματα μεταφορών που προσφέρουν γρήγορες, ασφαλείς και αξιόπιστες μετακινήσεις εντός πόλης, μεταξύ πόλεων και διεθνώς σε πολύ μικρό χρόνο. Εκπαίδευση σχεδιασμένη να γεφυρώνει τις διαφορές μεταξύ των ανθρώπων, δίνοντας διαφορετική προοπτική και συνολικά θετικό αποτέλεσμα για τον άνθρωπο και το περιβάλλον.

    Ανθρώπινες αξίες

    Τα ηθικά πρότυπα των προηγούμενων γενεών δεν προσφέρουν λύσεις στις σημερινές κοινωνικές προκλήσεις. Δεν αρκεί πλέον να βάζουμε την ετικέτα "καλός" ή "κακός" σε ανθρώπους, όταν γνωρίζουμε ότι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τη συμπεριφορά τους. Περίπου η μισή ποσότητα τροφής που παράγεται, καταλήγει στα σκουπίδια, ενώ την ίδια στιγμή η πείνα εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα σε πολλά μέρη του κόσμου. Η δημιουργία αφθονίας ενέργειας, χρησιμοποιώντας ανανεώσιμες πηγές, είναι εφικτή στις μέρες μας. Παρ' όλα αυτά, το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Γης ζει χωρίς πρόσβαση σε ηλεκτρισμό. Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι ακόμη προσκολλημένοι σε παλιές αξίες και αντιλήψεις. Το σημερινό επίπεδο ηθικής είναι ξεπερασμένο, γεμάτο αντιφάσεις και βασισμένο σε παλιές πρακτικές που προκαλούν επιβλαβή αποτελέσματα όταν εφαρμόζονται σήμερα. Οι επιστημονικές μέθοδοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να καθορίσουμε ένα διαφορετικό, πιο λειτουργικό, σύστημα αξιών.

    Από τα πρώτα στάδια της ανθρώπινης εξέλιξης, ο άνθρωπος πάντα προσπαθούσε, στο μέτρο του δυνατού, να βελτιώσει το επίπεδο διαβίωσής του ανάλογα με τους διαθέσιμους πόρους. Μερικούς αιώνες πριν, οι άνθρωποι ανακάλυψαν τις μεθόδους της επιστήμης, με αποτέλεσμα την εντυπωσιακή βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης για συγκεκριμένες ομάδες ανθρώπων. Σήμερα είμαστε αντιμέτωποι με μία παρόμοια κατάσταση, να προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα της κοινωνικής μας εξέλιξης, μία νέα παγκόσμια κοινωνία που χρησιμοποιεί την επιστήμη και την τεχνολογία για τη σοφή διαχείριση των διαθέσιμων πόρων, με σκοπό την ευημερία όλων των κατοίκων του πλανήτη. Τα κίνητρα για τις λύσεις των προβλημάτων θα ενισχύονται όσο οι άνθρωποι θα βλέπουν τα θετικά αποτελέσματα της συνεισφοράς τους και θα προστατεύουν το περιβάλλον όσο θα συνειδητοποιούν πως η ύπαρξή μας εξαρτάται από αυτό. Οι περιβαλλοντικές καταστροφές και οι συνεχείς διαμάχες μεταξύ ανθρώπων ή εθνών, απαιτούν τη χρήση επιστημονικών εργαλείων και μεθόδων για τις λύσεις των προβλημάτων, καθώς οι σημερινές παγκόσμιες προκλήσεις χρειάζονται μια νέα, ολιστική προσέγγιση.

    Συναισθηματική ωριμότητα

    Η πιο ουσιώδης διαφορά της οικονομίας των πόρων σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο σύστημα υπήρξε στο παρελθόν, είναι ότι προετοιμάζει τους ανθρώπους για τις αλλαγές που βρίσκονται μπροστά τους. Η αλλαγή δεν είναι κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι αποδέχονται εύκολα, ειδικά όταν πρόκειται για αξίες ή πεποιθήσεις που έχουν εδώ και πολλά χρόνια. Κάποιες φορές, η συναισθηματική επένδυση σ' αυτές τις αξίες ή πεποιθήσεις είναι τόσο μεγάλη που οι άνθρωποι δεν μπορούν να δεχτούν την ιδέα της αλλαγής. Έτσι, απορρίπτονται εύκολα νέες ιδέες ή πιο αποδοτικές μέθοδοι για πολλά θέματα στη ζωή μας.

    Ο κύριος στόχος για τους ανθρώπους είναι να μάθουν τον τρόπο που θα υποδέχονται μια αλλαγή, έτσι ώστε να μπορούν να προχωρήσουν μπροστά χωρίς να υποφέρουν λόγω της αλλαγής αυτής. Ο τρόπος που βλέπουμε τους συνανθρώπους μας από άλλες κουλτούρες χρειάζεται ν' αλλάξει, καθώς θα μαθαίνουμε ότι δεν υπάρχουν φυλές ή θρησκείες αλλά είμαστε όλοι ένα είδος. Οι άνθρωποι χρειάζεται να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες ώστε να ερευνούν διαφορετικές οπτικές, να διευρύνουν τους ορίζοντές τους και να κατανοούν τις αλλαγές.

    Η πρόκληση είναι να εγκαταλείψουμε πεποιθήσεις που δεν ανταποκρίνονται στην αντικειμενική πραγματικότητα. Η προσευχή σε μια θεότητα για βοήθεια, οι προκαταλήψεις και οι λογικές πλάνες, είναι μόνο μερικά παραδείγματα καταστάσεων των οποίων γινόμαστε συχνά θύματα. Δεν υπάρχουν καλοί ή κακοί άνθρωποι παρά μόνο συνθήκες που μας κάνουν να συμπεριφερόμαστε με συγκεκριμένο τρόπο. Η Γη είναι ένας οργανισμός που υποστηρίζει τη ζωή και είμαστε όλοι μέρος αυτού, όπως και και κάθε άλλη ζωντανή ύπαρξη. Πάνω απ' όλα, πρέπει να εργαστούμε μαζί για να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον που θα διευκολύνει την εξέλιξή μας στο μέλλον. Αυτές οι αξίες, μπορούν να δώσουν μια πολύ διαφορετική οπτική που θα μας οδηγήσει πιο εύκολα σ' ένα νέο, παγκόσμιο πολιτισμό.

  • Γλώσσα & Επικοινωνία

    Η γλώσσα εξελίχθηκε με το πέρασμα των αιώνων μέσα από εποχές στέρησης, προκαταλήψεων και κοινωνικής ανεπάρκειας και συχνά περιλαμβάνει ασάφειες όταν τίθενται στη συζήτηση σημαντικά ζητήματα. Οι πιο συνηθισμένες ερμηνείες είναι καλό ή κακό, όμορφο ή άσχημο, γρήγορο ή αργό, μαύρο ή άσπρο, κ.ά, παρ' όλο που ο κόσμος στον οποίο ζούμε συνήθως μας δείχνει ένα πλήθος διαβαθμίσεων μεταξύ των άκρων. Επιπλέον η γλώσσα μας δεν έχει καταφέρει να αποδώσει ακριβείς και παγκόσμια κατανοητές έννοιες σχετικά με τη μεταφορά της γνώσης, κάνοντας έτσι δύσκολο για τον μέσο άνθρωπο να μοιραστεί ιδέες με άλλους οι οποίοι έχουν διαφορετική οπτική για τον κόσμο.

    Πολλοί από εμάς δεν έχουμε τη δυνατότητα να επικοινωνήσουμε λογικά όταν έχουμε επενδύσει κάπου συναισθηματικά. Εάν ένα άτομο ή μια ομάδα έχει δυσκολία στην κατανόηση ενός θέματος, αντί να ζητήσει διευκρινίσεις συνήθως υψώνει τον τόνο της φωνής. Αν αυτό δεν λειτουργήσει, πιθανόν να καταφύγουν σε φυσική βία ή τιμωρία προκειμένου να επιβάλλουν την επιθυμητή συμπεριφορά.

    Σχεδιάζοντας μία γλώσσα

    Χρειαζόμαστε μία γλώσσα η οποία θα σχετίζεται με το περιβάλλον και τις ανθρώπινες ανάγκες. Εάν τις ίδιες μεθόδους που χρησιμοποιούμε στις φυσικές επιστήμες, τις εφαρμόζαμε στην ψυχολογία, την κοινωνιολογία και τις ανθρωπιστικές επιστήμες, πολλές περιττές διαφωνίες θα μπορούσαν να επιλυθούν. Στη μηχανική, τα μαθηματικά, τη χημεία, καθώς και σε άλλα τεχνικά πεδία, έχουμε ό,τι το πλησιέστερο σε μια διεθνή περιγραφική γλώσσα που απαιτεί το ελάχιστο της προσωπικής ερμηνείας. Είναι σκόπιμα σχεδιασμένη έτσι, ώστε να θέτει τα προβλήματα με όρους που είναι επιβεβαιωμένοι και εύκολα κατανοητοί από τους περισσότερους.

    Εύρεση σχετικών πληροφοριών

    Ερμηνεύουμε αυτά που βλέπουμε, ακούμε, γευόμαστε ή αγγίζουμε, σύμφωνα με τις προηγούμενες εμπειρίες μας. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται συνειρμική μνήμη. Για παράδειγμα, ένας μηχανικός και ένας σχεδιαστής μόδας μπορεί να παρατηρούν μια μηχανή, αλλά η προσωπική τους ματιά θα είναι πολύ διαφορετική. Ο μηχανικός έχει την εκπαίδευση που του επιτρέπει να καταλάβει τον τρόπο λειτουργίας της μηχανής, πώς συνδέονται τα εξαρτήματα και άλλους τεχνικούς παράγοντες, ενώ ο σχεδιαστής μόδας θα αναγνωρίσει μόνο το γεγονός ότι πρόκειται για μηχανή. Οι πληροφορίες έρχονται στη μνήμη μας μόνο μέσω των αισθήσεων και των εμπειριών μας. Το εκπαιδευτικό σύστημα σήμερα δεν ενθαρρύνει την κριτική σκέψη και τον προβληματισμό. Απενταντίας, όσο λιγότερες πληροφορίες έχουμε για ένα θέμα, τόσο μεγαλύτερη μας φαίνεται η απόσταση που πρέπει να διανύσουμε.

    Αυτό έχει αντίκτυπο και στη γλώσσα που χρησιμοποιούμε. Τις περισσότερες φορές ακούμε έναν όρο και αυτόματα υποθέτουμε ότι έχει ένα καθολικό νόημα. Όροι όπως "ελευθερία" και "δημοκρατία" δεν έχουν κάποια φυσική αναφορά, αλλά χρησιμοποιούνται συχνά από πολιτικούς προκειμένου να προσελκύσουν την προσοχή του κοινού. Στο σημερινό κοινωνικο-οικονομικό σύστημα, λέμε πως είμαστε "ελεύθεροι" αλλά στην πραγματικότητα είμαστε τόσο ελεύθεροι όσο μας επιτρέπει η αγοραστική μας δύναμη. Τέτοιες λέξεις χρησιμοποιούνται χωρίς να είναι σχετικές, διαιωνίζοντας κάποιες αφηρημένες διακηρύξεις και χωρίς να προσφέρουν απτές λύσεις. Σε μια διαφορετική, παγκόσμια κοινωνία, δεν θα υπάρχει η ανάγκη χρήσης τέτοιων όρων από κανέναν διότι οι έννοιες τους θα είναι μέρος του περιβάλλοντος και του κοινωνικού συστήματος. Για παράδειγμα, οι άνθρωποι δεν θα χρειάζεται να αγωνίζονται για τα πολιτικά δικαιώματα ή για την ισότητα των δύο φύλων, από τη στιγμή που ο καθένας θα έχει ελεύθερη πρόσβαση σε όλα τα αγαθά και υπηρεσίες, ανεξάρτητα από τη φυλή ή το χρώμα. Αυτό διασφαλίζει ότι τα πολιτικά τους δικαιώματα θα υπάρχουν αφού θα είναι ενσωματωμένα στο σχεδιασμό της κοινωνίας. Κάτι τέτοιο είναι η οικονομία βάσει πόρων - ο σχεδιασμός ενός περιβάλλοντος που ικανοποιεί τις ανάγκες όλων των ανθρώπων, βοηθώντας τους έτσι να αναπτύξουν ευνοϊκές για την κοινωνία συμπεριφορές.

    Αναλύοντας νέες ιδέες

    Όταν διαβάζουμε και συζητούμε για νέες ιδέες, οι πληροφορίες αυτόματα φιλτράρονται μέσω των προηγούμενων εμπειριών μας ή των προτύπων μας και σε πολλές περιπτώσεις η ερμηνεία μας αφορά κάτι διαφορετικό. Προκειμένου να συζητήσουμε για τον επανασχεδισμό μιας κουλτούρας σύμφωνα με τις γνώσεις και τους διαθέσιμους πόρους, θα πρέπει να μάθουμε να ξεπερνάμε τους εγωισμούς ώστε ο διάλογος να είναι εποικοδομητικός και όχι debate. Θα πρέπει να είμαστε ικανοί να θέτουμε τα προβλήματα και να προτείνουμε λύσεις με σαφήνεια, χωρίς αλλοιωμένες έννοιες ή παρεξηγήσεις, ακόμη κι αν αυτές οι λύσεις είναι αντίθετες με τα αποδεκτά πρότυπα.

  • Λειτουργικός σχεδιασμός

    Η ιστορία μας έχει δείξει ότι η ζωή στη Γη εξελίχθηκε με βάση τις συνθήκες του περιβάλλοντος. Μπορούμε να δούμε ότι διαφορετικά είδη έχουν διαφορετικές ικανότητες, αλλά μία φάλαινα δεν θα επιζήσει στη στεριά όπως και ένα άλογο δεν θα επιζήσει στον ωκεανό. Η ισορροπία μιας μορφής άγριας ζωής συνήθως διαταράσσεται όταν το περιβάλλον στο οποίο ζει καταστρέφεται. Όλα τα ζώα έχουν εξελιχθεί σε φυσικό περιβάλλον αλλά το ανθρώπινο είδος είναι το μόνο που έχει την ικανότητα να μεταμορφώνει το περιβάλλον στο οποίο ζει, σύμφωνα με τις επιθυμίες του. Από την οπτική της εξέλιξης, φαίνεται πως δεν είναι τα πιο έξυπνα ή δυνατά είδη αυτά που επιβιώνουν, αλλά εκείνα τα είδη που έχουν τη μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα στις αλλαγές του περιβάλλοντος. Επίσης, φαίνεται να είναι καθήκον μας να διατηρήσουμε μια δυναμική ισορροπία μεταξύ όλων των φυσικών και των ανθρώπινων διαδικασιών, κυρίως επειδή έχουμε τη δυνατότητα να το κάνουμε. Είναι ευθύνη μας να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον που θα μπορεί να υποστηρίξει το είδος μας και ταυτόχρονα να διατηρήσει την απαραίτητη οικολογική ισορροπία στον πλανήτη. Πρέπει να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον και ένα σύστημα κινήτρων που θα προκαλεί θετικές και χρήσιμες συμπεριφορές.

    Σκοπός και λειτουργικότητα

    Οι άνθρωποι έχουν ανακαλύψει πολλούς διαφορετικούς τύπους υλικών με το πέρασμα των αιώνων και έχουν δημιουργήσει διάφορους τύπους εργαλείων που τους βοηθούν στις καθημερινές τους δραστηριότητες. Από τα όπλα για κυνήγι, στα πρώτα στάδια της εξέλιξής μας, έως τα σύνθετα υλικά για τις σύγχρονες κατασκευές, τα περισσότερα εργαλεία που χρησιμοποιούμε στην καθημερινή μας ζωή είναι σχεδιασμένα για κάποιο συγκεριμένο σκοπό. Μαχαίρια κουζίνας για ψωμί, κρέας ή ψάρι, φούρνοι για αργό ψήσιμο ή μικροκυμάτων για γρήγορο ζέσταμα ενός γεύματος, όλα σχεδιασμένα για συγκεκριμένο σκοπό. Αυτές οι συσκευές έχουν χρησιμοποιηθεί κατ' επανάληψη, για το λόγο ότι έχουν κάνει τη δουλειά τους με τον αναμενόμενο τρόπο.

    Το Venus Project προτείνει τον σχεδιασμό μιας παγκόσμιας κοινωνίας που έχει συγκεκριμένο σκοπό - τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας βελτιώνοντας παράλληλα το επίπεδο διαβίωσης όλων των μελών της. Καθώς το σημερινό σύστημα ενισχύει δυσλειτουργικές συμπεριφορές, θα ήταν παράλογο για εμάς να υποθέσουμε ότι μια τέτοια λειτουργική κοινωνία θα μπορούσε να προκύψει σαν φυσική εξέλιξη. Πρέπει να σκεφτούμε εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης της κοινωνίας, όπου οι άνθρωποι θα είναι απελευθερωμένοι από την επικίνδυνη και αναγκαστική εργασία και θα τους προσφέρονται όσα χρειάζονται για να αναπτύξουν τις δυνατότητές τους σαν ανθώπινα όντα.

    Κοινωνικός σχεδιασμός

    Όταν αναφερόμαστε στη διαχείριση της κοινωνίας, συνήθως φανταζόμαστε μια οντότητα που επιβάλλει αυθαίρετους κανόνες και οι περισσότεροι άνθρωποι απλά ελπίζουν ότι αυτοί οι κανόνες θα είναι δίκαιοι. Στις μέρες μας αυτό συμβαίνει στις περισσότερες χώρες διότι το νομισματικό σύστημα λειτουργεί με τον κανόνα της επιβίωσης του ισχυρού. Αυτή η τάση έχει επικρατήσει από τις εποχές που ήμασταν φοβισμένοι και χωρίς πολλή γνώση για τον κόσμο μας. Από τότε που αρχίσαμε να χρησιμοποιούμε τις επιστημονικές μεθόδους, έχουμε αποκτήσει τεράστια γνώση αλλά δεν την έχουμε εφαρμόσει στον τρόπο που οργανώνουμε την κοινωνία μας. Το Venus Project προτείνει τη χρήση όσων γνωρίζουμε από την επιστήμη και την εφαρμογή όποιας τεχνολογίας είναι απαραίτητη ώστε να επιτύχουμε μια αυτοματοποιημένη, σε μεγάλο βαθμό, κοινωνία που θα εργάζεται προς την κατεύθυνση της περιβαλλοντικής αποκατάστασης και της ευημερίας του καθενός πάνω στη Γη. Αυτό απαιτεί ένα περιβάλλον και ένα σύστημα κινήτρων που θα προκαλεί θετικές και παραγωγικές συμπεριφορές.

    Παραγωγικές διαδικασίες

    Σε πολλούς επαγγελματικούς τομείς οι άνθρωποι λειτουργούν με τον κατάλληλο τρόπο, αλλά είναι πολύ σπάνιο να δούμε ανθρώπους που συμπεριφέρονται κατάλληλα στα πλαίσια της κοινωνίας. Αυτό συμβαίνει επειδή οι επαγγελματίες έχουν λάβει συγκεκριμένες οδηγίες για τον τρόπο που πρέπει να λειτουργήσουν κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες. Αυτές οι οδηγίες είναι αποτέλεσμα των συνεχών βελτιώσεων των μεθόδων με τις οποίες οι άνθρωποι λειτουργούν στο συγκεκριμένο επαγγελματικό πεδίο. Συνήθως τείνουμε να είμαστε αρνητικοί όταν ακούμε για διαμόρφωση της ανθρώπινης συμπεριφοράς προς συνήθειες που είναι πιο παραγωγικές, αλλά αυτό απλά σημαίνει κάνουμε τους ανθρώπους ικανούς να δρουν πιο κατάλληλα σε διαφορετικές καταστάσεις. Στο παράδειγμα ενός αυτοκινητιστικού ατυχήματος που το αμάξι έχει πάρει φωτιά και το παιδί βρίσκεται στο πίσω κάθισμα, η μητέρα πιθανόν να φωνάξει ελπίζοντας στη βοήθεια κάποιου ή μπορεί να σπάσει το πίσω τζάμι του αυτοκινήτου και να βγάλει το παιδί από μέσα. Η δεύτερη περίπτωση είναι η μετατροπή των συναισθημάτων σ' ένα πρότυπο δράσης και επιτυγχάνεται μέσω μιας πιο κατάλληλης εκπαίδευσης.

    Στις μέρες μας, υπάρχουν πολλές νέες μητέρες που ευχαρίστως θα δέχονταν μια δωρεάν επαγγελματική εκπαίδευση για το πώς να μεγαλώσουν τα παιδιά τους. Μία καθολική εκπαίδευση θα μπορούσε να είναι η βάση για να μετατρέπουμε τα συναισθήματά μας σε χρήσιμες συμπεριφορές. Μια τέτοια πρόταση δεν θα μπορούσε να είναι κατανοητή από την οπτική ότι μόνο οι γονείς γνωρίζουν τι είναι καλύτερο για τα παιδιά τους, ανεξάρτητα από τη μόρφωση και την εκπαίδευσή τους. Θα ήταν δύσκολο να συζητήσουμε για τέτοιες αντιλήψεις αν σκεφτόμαστε με βάση τις σημερινές πρακτικές, παράλληλα όμως θα πρέπει να αντιληφθούμε ότι οι σημερινές πρακτικές προέρχονται από ένα ξεπερασμένο σύστημα αξιών.

    Λειτουργική ηθική

    Η συζήτηση νέων ιδεών, όπως αυτές που αναφέρονται παραπάνω, είναι πολύ δύσκολο να γίνει στα πλαίσια μιας κουλτούρας που υποφέρει από ηθικές κρίσεις σαν αποτέλεσμα του ξεπερασμένου συστήματος αξιών. Από την αντίληψη ότι μπορούμε να ζήσουμε σ' έναν κόσμο χωρίς χρήματα μέχρι την ιδέα ότι μπορούμε να αποκτήσουμε πιο κατάλληλα πρότυπα δράσεων, οι άνθρωποι αμέσως αναρωτιούνται αν αυτές οι ιδέες είναι καλές ή κακές. Δεν μπορούμε να θεωρήσουμε χρήσιμο ένα τέτοιο απλό δίπολο προκειμένου να αναλύσουμε το προτεινόμενο πολύπλοκο σύστημα. Θα έπρεπε πρώτα να ερευνήσουμε τι λειτουργεί προκειμένου να απαντήσουμε σ' αυτές τις ερωτήσεις. Από τη στιγμή που τα πάντα είναι θέμα οπτικής, θα έπρεπε να λάβουμε υπ' όψη μας όσο περισσότερες οπτικές είναι δυνατόν προσπαθώντας να καταλήξουμε σε λειτουργική ηθική. Στην περίπτωση που μια φτωχή μητέρα κλέψει φαγητό για το παιδί της, αυτό μπορεί να θεωρηθεί κακό για τον ιδιοκτήτη του μαγαζιού, αλλά πώς μπορούμε να μιλήσουμε για ηθική όταν ζούμε σε κοινωνικές συνθήκες που παράγουν τέτοιες συμπεριφορές; Το σημερινό σύστημα, στο σύνολό του, είναι ξεπερασμένο και δεν μπορεί να λειτουργήσει με τρόπο χρήσιμο για τους ανθρώπους. Χρειάζεται να εφαρμόσουμε ένα σύστημα που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες όλων των ανθρώπων στη Γη, έτσι ώστε οι συνθήκες που σπρώχνουν κάποιους να κλέβουν φαγητό να ξεπεραστούν.

Οικονομία βάσει πόρων

Άνθρωπος

Περιβάλλον

Τεχνολογία

Newsletter
 

© Πανγαία Α.Μ.Κ.Ε. 2017